Thời gian thiết kế bệnh viện chuẩn để tối ưu chi phí và nguồn lực

Thời gian thiết kế bệnh viện: phân tích tiến độ chuẩn để tối ưu chi phí và nguồn lực

Trong chiến lược đầu tư y tế, thời gian thiết kế bệnh viện là một biến số quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vốn, lãi vay ngân hàng và thời điểm vàng để tung dịch vụ ra thị trường. Khác với các công trình dân dụng hay thương mại, bệnh viện được ví như một “cơ thể sống” với hệ thống mạch máu (điện nước), hô hấp (khí sạch, điều hòa) và thần kinh (hệ thống gọi y tá, dữ liệu) vô cùng phức tạp.

Do đó, câu hỏi “Mất bao lâu để thiết kế xong?” không thể trả lời bằng một con số chung chung. Một lộ trình thiết kế bệnh viện chuẩn mực cần được tính toán kỹ lưỡng để tránh rủi ro pháp lý và vận hành sau này. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các yếu tố cấu thành nên thời gian thiết kế bệnh viện để Chủ đầu tư có cái nhìn toàn diện nhất.

Quy trình 4 bước quyết định thời gian thiết kế bệnh viện

Để một hồ sơ thiết kế bệnh viện từ trang giấy trắng đến khi đủ điều kiện thi công, trung bình cần từ 4 đến 8 tháng. Khoảng thời gian này được phân bổ cho 4 giai đoạn cốt lõi sau:

1. Giai đoạn lập nhiệm vụ thiết kế & quy hoạch (2 – 4 tuần)

Đây là giai đoạn “tiền thiết kế” thường bị bỏ qua khi tính toán thời gian thiết kế bệnh viện, nhưng lại cực kỳ quan trọng.

• Công việc: Khảo sát hiện trạng, đánh giá tác động môi trường sơ bộ, và quan trọng nhất là xây dựng Nhiệm vụ thiết kế (Design Brief). CĐT cần chốt rõ: Bao nhiêu giường? Các chuyên khoa mũi nhọn là gì? (Tim mạch, Sản nhi hay Ung bướu?).

• Ảnh hưởng thời gian: Nếu CĐT chưa rõ định hướng kinh doanh, giai đoạn này có thể kéo dài hàng tháng trời chỉ để… họp và sửa đổi ý định.

2. Giai đoạn thiết kế ý tưởng (concept design) (4 – 8 tuần)

Giai đoạn này quyết định “hình hài” và “công năng” của bệnh viện.

• Công việc: KTS bố trí dây chuyền y khoa (Medical Planning). Đây là phần khó nhất: làm sao để đường đi của bác sĩ, bệnh nhân, rác thải, đồ vải sạch không bị chồng chéo (tránh nhiễm khuẩn chéo).

• Tại sao lâu? Phải làm việc chặt chẽ với hội đồng y khoa của bệnh viện. Mỗi trưởng khoa sẽ có yêu cầu riêng cho khoa của mình. Việc tổng hợp và dung hòa các ý kiến này chiếm phần lớn thời gian thiết kế bệnh viện ở bước này.

3. Giai đoạn thiết kế cơ sở & xin phép xây dựng (8 – 12 tuần)

Đây là nút thắt cổ chai lớn nhất về mặt thời gian.

• Công việc: Phát triển bản vẽ kiến trúc, kết cấu, MEP cơ bản để nộp cơ quan chức năng.

• Thách thức pháp lý: Hiện nay, quy chuẩn về Phòng cháy chữa cháy (PCCC) cho bệnh viện tại Việt Nam rất nghiêm ngặt. Việc thẩm duyệt PCCC, đấu nối hạ tầng, đánh giá tác động môi trường (ĐTM) tốn rất nhiều thời gian chờ đợi và giải trình. Nếu hồ sơ không chuẩn từ đầu, việc bị trả về sửa lại sẽ khiến thời gian thiết kế bệnh viện kéo dài thêm 2-3 tháng là chuyện thường.

4. giai đoạn thiết kế kỹ thuật thi công & dự toán (8 – 12 tuần)

Đây là giai đoạn “chạy nước rút” nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ nhất.

• Công việc: Chi tiết hóa hàng nghìn bản vẽ. Tính toán chính xác từng vị trí ổ cắm oxy, độ dày chì cản xạ phòng X-quang, hệ thống lọc khí áp lực âm/dương cho phòng mổ…

• Phối hợp bộ môn: Sự phức tạp nằm ở chỗ phải kết hợp (Superimpose) các hệ thống: Điều hòa, Khí y tế, Điện, Nước, Kết cấu, Nội thất. Xung đột giữa các đường ống là điều dễ xảy ra nếu không dành đủ thời gian kiểm tra (Combine).

So sánh thời gian thiết kế bệnh viện theo quy mô dự án

Không phải bệnh viện nào cũng tốn thời gian như nhau. Dưới đây là bảng ước tính trung bình cho thời gian thiết kế bệnh viện trọn gói (đến khi có bản vẽ thi công):

Lưu ý: Thời gian trên chưa bao gồm thời gian chờ đợi thủ tục hành chính từ cơ quan nhà nước.

Các yếu tố “ngầm” làm kéo dài thời gian thiết kế bệnh viện

Ngoài các yếu tố kỹ thuật, có những nguyên nhân khách quan và chủ quan khiến tiến độ bị trượt dài mà CĐT ít ngờ tới:

Sự thay đổi thiết bị y tế vào phút chót

Thiết kế bệnh viện phụ thuộc rất nhiều vào cấu hình thiết bị (Máy MRI, CT, hệ thống Labo xét nghiệm…). Mỗi hãng (GE, Siemens, Philips…) có kích thước máy và yêu cầu kỹ thuật điện/nước khác nhau.

Nếu CĐT chốt mua thiết bị muộn hoặc thay đổi dòng máy khi thiết kế đã gần xong, KTS buộc phải vẽ lại từ đầu các phòng chức năng đó. Điều này gây lãng phí rất lớn về thời gian thiết kế bệnh viện.

Quy trình ra quyết định của hội đồng quản trị

Ở các dự án bệnh viện tư nhân lớn, việc thông qua một phương án thiết kế cần sự đồng thuận của nhiều cổ đông. Nếu quy trình duyệt hồ sơ nội bộ rườm rà, mỗi lần chỉnh sửa phải chờ đợi “ý kiến chỉ đạo”, thì tiến độ thiết kế sẽ bị “đóng băng” liên tục.

Giải pháp rút ngắn thời gian thiết kế bệnh viện mà vẫn đảm bảo chất lượng

“Thời gian là tiền bạc”. Để tối ưu hóa tiến độ, CĐT có thể áp dụng các chiến lược sau:

1. Thuê đơn vị tư vấn chuyên sâu: Đừng thuê một đơn vị chuyên vẽ nhà ở hay khách sạn để thiết kế bệnh viện. Một đơn vị chuyên sâu về y tế (Healthcare Design) sẽ có sẵn thư viện tiêu chuẩn, am hiểu luật PCCC cho bệnh viện, giúp rút ngắn 30-40% thời gian tra cứu và sửa lỗi.

2. Chốt công nghệ y tế sớm: Hãy xác định danh mục thiết bị chính (C-arm, MRI, CT…) ngay từ giai đoạn thiết kế cơ sở.

3. Thực hiện song song (Fast-track): Trong khi chờ đợi xin phép xây dựng (phần vỏ), hãy cho phép đơn vị tư vấn triển khai trước thiết kế nội thất và MEP chi tiết (phần ruột).

4. Tôn trọng thiết kế đã duyệt: Hạn chế tối đa việc thay đổi dây chuyền công năng khi đã bước sang giai đoạn thiết kế kỹ thuật.

Xem thêm: Các loại hình Bệnh viện hiện nay

Hậu quả khôn lường khi ép thời gian thiết kế bệnh viện

Nhiều CĐT vì áp lực ngày khai trương (xem ngày tốt) mà ép đơn vị tư vấn hoàn thành hồ sơ trong 1-2 tháng. Hậu quả của việc “đốt cháy giai đoạn” này thường rất đắt đỏ:

• Xung đột hệ thống (Clash): Ống thông gió đâm xuyên dầm, ống thoát nước đi qua phòng mổ… dẫn đến việc phải đập đi xây lại tại công trường.

• Sai dây chuyền kiểm soát nhiễm khuẩn: Đây là lỗi chí mạng. Nếu thiết kế sai luồng sạch/bẩn, bệnh viện sẽ không được Sở Y Tế cấp phép hoạt động, hoặc phải tốn tiền tỷ để cải tạo lại vách ngăn, cửa gió.

• Dự toán sai lệch: Thiết kế vội vàng dẫn đến bóc tách khối lượng thiếu, gây phát sinh chi phí khổng lồ khi thi công.

Kết luận

Tóm lại, thời gian thiết kế bệnh viện là một khoản đầu tư thời gian cần thiết để đảm bảo sự an toàn và hiệu quả cho dự án. Một lộ trình từ 5 – 8 tháng cho một bệnh viện quy mô vừa là hợp lý và an toàn.

Đừng để sự vội vã ban đầu trở thành gánh nặng vận hành về sau. Hãy bắt đầu bằng việc tìm kiếm một đối tác tư vấn thiết kế am hiểu sâu sắc về y tế để cùng bạn hoạch định một bảng tiến độ khả thi nhất.

Xem thêm: năng lực đội ngũ Cát Mộc Healthcare Design